تبلیغات
امام خامنه ای ( مد ظله العالی ) - آموزش فكر و فلسفه به كودكان(1)

امام خامنه ای ( مد ظله العالی )
 
بشکست اگر دل من، به فدای چشم مستت-سرخمٌ می سلامت، شکند اگر سبویی

«جای خالی فكرمحوری»


«فلسفه شكل دادن فكر است، یاد دادنِ فهم كردن است، ذهن را به فهمیدن و تفكر كردن عادت دادن است؛ این از اول باید به وجود بیاید.»
این عبارات بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره‌ی جایگاه و اهمیت مقوله‌ی تفكرورزی و آموزش فلسفه به كودكان در مدارس است. این مسئله از سالیانی پیش یكی از دغدغه‌های آیت الله العظمی خامنه ای بوده و در برهه‌های مختلف توسط ایشان مطرح شده است.
آموزش فلسفه به كودكان از دوره‌ی دبستان از جمله مطالبات ایشان از آموزش و پرورش و معلمان است.
آنچه در ادامه می آید گزیده‌ای از بیانات رهبر انقلاب اسلامی درباره‌ی این مسئله است:


* معلّم مى‌تواند فكر كردن را به كودك بیاموزد
توسعه سیاسى و توسعه فرهنگى یعنى چه؟ توسعه فرهنگى و سیاسى این است كه انسانها در جامعه احساس كنند كه مى‌توانند درست بیندیشند، درست بفهمند و درست فرا بگیرند. اگر كشورى بتواند خود را به این‌جا برساند، توطئه‌ها و گمراه‌گریها در آن اثر نمى‌كند. این چیز خوبى است، اما این با جنجال و غوغا و هاى و هوى و روزنامه بازى و امثال اینها درست نمى‌شود؛ به‌دست معلّم درست مى‌شود. توسعه سیاسى و توسعه فرهنگى را معلّم پایه‌گذارى مى‌كند. شما هستید كه در داخل مدارس خودتان، این كودك را از هفت سالگى تحویل مى‌گیرید و در هجده، نوزده سالگى تحویل دانشگاه مى‌دهید. اساسى‌ترین و مهمترین دوران عمر این كودك، با شما معلّمان است. باید كشور و جامعه روى این مسأله حساب كنند. معلّم، یعنى آن كسى‌كه مى‌تواند خصوصیّات اخلاقى خوب را در بچه پرورش دهد؛ معلومات خوب را به كودك بیاموزد؛ فكر كردن را به كودك بیاموزد؛ استقلال رأى را به كودك بیاموزد. 1378/02/15
 

 
* بسط فلسفه با ادبیات جذّاب
یكى از رشته‌هاى تألیف و كار فلسفى، نوشتن فلسفه براى كودكان است. كتابهاى فلسفىِ متعدّدى براى كودكان نوشته‌اند و ذهن آنان را از اوّل با مبانى فلسفى‌اى كه امروز مورد پسند لیبرال دمكراسى است، آشنا مى‌كنند. یقیناً در نظام شوروى سابق و دیگر نظامهاى ماركسیستى اگر دستگاه فلسفه براى كودكان و جوانان بود، چیزى بود كه مثلاً به فلسفه‌ى علمى «ماركس» منتهى شود. ما از این كار غفلت داریم. من به دوستانى كه در بنیاد ملاّصدرا مشغول كار هستند، سفارش كردم، گفتم بنشینید براى جوانان و كودكان كتاب بنویسید. این كارى است كه قم مى‌تواند بر آن همّت بگمارد. بنابراین از جمله كارهاى بسیار لازم، بسط فلسفه است؛ البته با مبانى مستحكم و ادبیات خوب و جذّاب. 1382/10/29
 
 
 
* آموزش فلسفه از دوره دبستان
اگر آموزش و پرورش در یك كشور ارتقاء پیدا بكند و اصلاح شود، در اقتصاد، سلامت و بهداشت، محیط زیست، مرگ و میر، بارورى، زیبایى و هنر، رفتارهاى گوناگون مردم در سطح جامعه با یكدیگر، و فراتر از همه‌ى اینها، در دین، فلسفه و اخلاق تأثیر خواهد گذاشت. امروز در دنیا به زبان كودكى به كودكان فلسفه مى‌آموزند؛ یعنى چیزى كه از نظر بعضى از طراحان كشور ما بى‌معنى است؛ فكر مى‌كنند فلسفه مخصوص آدمهاى ریش و سبیل‌دار و كسانى است كه یك سنى از آنها گذشته باشد. نگاه مدرن به مسائل حیات، امروز پیشروان علمى دنیا را به اینجا رسانده كه باید فلسفه را از دوره‌ى دبستان به كودكان تعلیم داد؛ البته با زبان كودكى. 1385/02/12
 
 
 
* جای خالی فكرمحوری
[غربی‌ها] شیوه‌هاى آموزش پرورشىِ خوبى داشتند و ما هم از آنها یاد گرفتیم. اینكه دبستانها از مكتبخانه‌هاى قدیم بهتر بود؛ دبستان، دبیرستان، تقسیم‌بندى‌ها، خوب بود، اینها را كه ما رد نمیكنیم؛ اینها مفید است؛ اما بالاخره چقدرش، چه‌جورش، با كدام رویكردش، ما دیگر به این توجه نكردیم و یكپارچه گرفتیم. آنها گفتند شش كلاس اینجور باشد، شش كلاس آنجورى باشد، ما همان را آوردیم. بعد، آنها روششان را تغییر دادند، پنج كلاس و سه كلاس و فلان، ما هم این را یاد گرفتیم، آوردیم. خوب، اینكه نمیشود. آنها كتاب درسى با درسهاى مختلف داشتند، گفتند اینها را تعلیم بدهید، ما هم همینطور این تراكم تعلیمات را فرا گرفتیم. شیوه‌ى سازماندهى آموزش پرورش هم از لحاظ قالب، هم از لحاظ محتوا یك شیوه‌ى تقلیدى محض است. این درست نیست. ما باید نگاه كنیم ببینیم چه لازم داریم، این شیوه‌اى كه هست، كجایش معیوب است. این شیوه عیوبى دارد كه یكى از عیبهایش همین حافظه‌محورى است به جاى فكرمحورى. آموزش و پرورش ما حافظه‌محور است. بچه‌ها باید همینطور دائم محفوظات درست كنند. 1387/02/12
 
 
 
* ذهن كودك را به تفكر كردن عادت دهید
امروز در كشورهاى پیشرفته‌ى مادى دنیا، یكى از كارهاى اساسى و یك رشته‌ى مهم، تدریس فلسفه براى كودكان است. خیلی‌ها در جامعه‌ى ما اصلاً تصور نمیكنند كه براى كودك هم فلسفه لازم است. برخى تصور میكنند فلسفه به معناى یك چیزِ قلمبه سلمبه‌اى است كه یك عده‌اى در سنین بالا به آن توجه میكنند؛ این نیست. فلسفه شكل دادن فكر است، یاد دادنِ فهم كردن است، ذهن را به فهمیدن و تفكر كردن عادت دادن است؛ این از اول باید به وجود بیاید. قالب مهم است. اگرچه محتوا هم در همین فلسفه‌ى كودكان حائز اهمیت است، اما عمده شیوه است؛ یعنى كودك از اول كودكى عادت كند به فكر كردن، عادت كند به خردورزى؛ این خیلى مهم است.1391/07/20




طبقه بندی: فکر و فلسفه، 
برچسب ها: تربیت، فکر، فلسفه، آموزش، رهبر، کودک، آموزش کودک،  
دنبالک ها: امام خامنه ای،  
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 19 تیر 1392 توسط م. سلمان
تمامی حقوق مطالب برای امام خامنه ای ( مد ظله العالی ) محفوظ می باشد